Potpećka pećina

Trg partizana 10, 31000 Užice
Srbija

Vlasnik: Turistička Organizacija Užica


+381 31 513 485


www.turizamuzica.org.rs

x

    Ime

    E-mail

    Poruka



    Potpećka pećina

    Potpećka pećina
    Pogled na otvor Potpećke pećine
    Položaj
    Mesto
    (planina, reka)
    Potpeć, Užice
    (Drežnička gradina, Petnica)
    Odlike
    Geologija (tip) kraška
    Dužina (uređeni deo) 555 m
    Nadm. visina 550 m
    Br. kanala, nivoa dva, tri

    Potpećka Pećina

    Spomenik prirode Potpećka pećina je vrelska pećina sa velikim ulaznim portalom karakterističnog izgleda, etažnim rasporedom kanala i kristalnom ornamentikom. Potpećka pećina je spomenik prirode koji se nalazi u mestu Potpeće, koje se nalazi 14 km jugoistočno od Užica, u severnom podnožju Drežničke gradine (932 m.n.v.). Ulaz u Potpećku pećinu spada u red monumentalnih dela prirode.

    • Potpećka Pećina

    • Potpećka Pećina

    • Potpećka Pećina

    • Potpećka Pećina

    • Potpećka Pećina

    • Potpećka Pećina

    • Potpećka Pećina

    • Potpećka Pećina

    • Potpećka Pećina

    • Potpećka Pećina

    • Potpećka Pećina

    • Potpećka Pećina

    • Potpećka Pećina

    • Potpećka Pećina

    • Potpećka Pećina

    • Potpećka Pećina

    • Potpećka Pećina

    Džinovski portal u obliku potkovice, visok 50 m (od korita periodskog toka do svoda), a širok 12 m pri dnu, odnosno 22 m pri vrhu, najviši je pećinski ulaz u Srbiji. Izdubljen je na krečnjačkoj litici, čiji je vertikalni deo visok 72 m. Istražena i uređena dužina za posetioce je 555 m. Ulazno silazna staza ima preko 700 stepenika.

    Potpećka pećina je izvorskog tipa: nju su izgradile vode ponornica koje poniru u Drežničkoj dolini i posle podzemnog  toka u dužini od 4-5 km (u pravoj liniji), izbijaju iz pećine ili vrela ispred pećine i grade Petnicu – pećinsku reku.

    Geloški sastav

    Po J. Cvijiću (1914.), Potpećka pećina izgrađena je u srednjetrijaskim krečnjacima, koji “leže na verfenskim škriljcima”. Trijaski krečnjak, u kome je izgrađena pećina, beličaste je boje, pukotinske pozornosti i fine mozaičke strukture. Od geoloških tvorevina ističu se naslage bigra koje su nastale iz voda pećinskih reka.

    Detaljna geološka istraživanja i kartiranja ovog područja, izvršio je B. Marković (1957. i 1968.g.).

    Speleološke karakteristike

    U Potpećkoj pećini razlikuju se dva glavna sprata pećinskih kanala: stariji – Gornja pećina i mlađi – Donja pećina. Ulazni kanal je zajednički za oba horizonta, pošto je nastao razaranjem međuspratne konstrukcije i njihovim spajanjem. Bogatstvo pećinskog nakita spada u red veoma retkih u kraškim pećinama. U morfospeleološkom pogledu, u Potpećkoj pećini treba razlikovati 12 celina.

    Hidrološke karakteristike

    Prema morfološko – hidrografskoj evoluciji, u Potpećkoj pećini se razlikuju tri grupe kanala: fosilni (Gornja pećina), periodski aktivni tok (duži deo Donje pećine) i stalno aktivni (najnoviji podzemni tok).

    Klimatske karakteristike

    Srednja godišnja temperatura vazduha iznosi 9.5 C.

    Potpećka pećina i čovek

    U njenoj unutrašnjosti, na njenom početku, nađeni su ostaci ljudi iz neolita (keramika, kremensko oruđe i obrađeni jelenski rogovi). Otkriveno je obilje keramike, obrađeni jelenski rogovi i kameno oruže. Njeni stanovnici su u svakom slučaju znali da koriste njene povoljne prirodne karakteristike.

    Pećinu su istraživali Jovan Žujović (1893.), Jovan Cvijić (1914.) i Radenko Lazarević (1957, 1972—1978.), da bi njeno uređenje za turističke posete otpočelo u maju 1980. godine. Za javnost je otvorena 19.09. 1984. godine i njen uređeni deo obuhvata dužinu od 555 m i površinu od 3.562m², dok se njena ukupna dužina procenjuje na 8 do 10 km.

    Vrednovanje

    Zbog prisustva i izraženosti osnovnih prirodnih obeležja, estetskih vrednosti i ukupnog značaja, Potpećka pećina ima svojstvo prirodnog dobra.

    Pećina je zaštićena zbog sledećih odlika:

    • karakteristično oblikovanog i najvećeg ulaznog otvora
    • pojave raznovrsnih oblika kalcitne ornamentike
    • specifičnih hidroloških obeležja
    • načina nastanka i morfo-hidrološke evolucije
    • geo-morfo-hidrološke serije koju čine kraška drežnička depresija

    Ovo prirodno dobro ima i kulturno-istorijski značaj zbog pretpostavljenog prisustva čoveka i njegove vezanosti za ovaj objekat i neposrednu okolinu. 

    Režim zaštite

    Pežim zaštite podrazumeva:

    • zabranu ulaska u pećinu van ustanovljenog reda i bez pratnje i zabranu radova i aktivnosti koje mogu nepovoljno uticati na geomorfološka, hidrografska i mikroklimatska obeležja pećine, arheološko-paleontološke i biološke vrednosti;
    • zabranu izgradnje stambenih, vikend objekata za potrebe masovne stočarske i industrijske proizvodnje, izuzev stambenih i pratećih ekonomskih objekata u okviru dosadašnjih građevinskih parcela postojećih postojećih poljoprivrednih domaćinstava;
    • zabranu zemljanih, šumarskih, građevinskih, vodoprivrednih i drugih radova koji mogu izazvati oštećenja pećine i njenog ulaza i nepovoljne promene ambijentalnih vrednosti.

    no images were found